🔎 1. Miêu tả
TL431 là một IC tham chiếu điện áp có thể điều chỉnh (programmable shunt voltage reference), thường được ví như “diode zener có thể điều chỉnh”.
Nó tạo ra một điện áp tham chiếu ổn định, có thể chỉnh từ 2.5V đến 36V, dùng rộng rãi trong các mạch nguồn ổn áp, hồi tiếp (feedback) và bảo vệ.
🔎 2. Cấu tạo
Bên trong TL431 gồm:
-
Nguồn tham chiếu chính xác 2.495V.
-
Bộ khuếch đại so sánh (error amplifier).
-
Transistor công suất nhỏ để điều khiển dòng giữa Cathode – Anode.
-
Chân REF để điều chỉnh điện áp ngưỡng thông qua cầu phân áp ngoài.
👉 Cấu hình gần giống một op-amp tích hợp với nguồn tham chiếu.
🔎 3. Thông số kỹ thuật chính
-
Điện áp tham chiếu (Vref): 2.495V (điển hình).
-
Khoảng điện áp điều chỉnh: 2.5V → 36V.
-
Điện áp hoạt động (VKA): 2.5V → 36V.
-
Dòng cathode (IK): 1 mA → 100 mA.
-
Độ chính xác: ±0.5% hoặc ±1% tùy phiên bản (A, B, C).
-
Nhiệt độ hoạt động: –40°C → +125°C.
-
Đóng gói: TO-92, SOT-23, SOT-89.
🔎 4. Kích thước (TO-92 – loại phổ biến)
-
Chiều dài: ~4.9 mm
-
Chiều rộng: ~4.0 mm
-
Chiều cao: ~5.0 mm
-
Pitch chân: 2.54 mm
🔎 5. Chức năng
-
Hoạt động như diode zener điều chỉnh được.
-
Dùng làm nguồn tham chiếu chính xác trong mạch ổn áp.
-
Hoạt động như bộ so sánh trong mạch hồi tiếp nguồn xung.
-
Giúp ổn định điện áp ra bằng cách điều khiển transistor/mosfet hoặc IC PWM.
🔎 6. Ứng dụng
-
Nguồn xung SMPS (feedback ổn áp).
-
Nguồn tuyến tính (linear regulator).
-
Mạch bảo vệ quá áp (OVP), mạch giám sát pin.
-
Nguồn tham chiếu cho ADC/DAC.
-
Mạch ổn áp chính xác trong thiết bị đo lường.
🔎 7. Cách kiểm tra
a. Ngoài mạch (dùng đồng hồ kim/ số)
-
Chọn thang diode.
-
Đo giữa Cathode – Anode: sẽ giống như diode thuận/ngược.
-
Thuận: 0.2 – 0.6V.
-
Ngược: vô cực.
👉 Nếu đo thấy chập hoặc hở hoàn toàn → TL431 hỏng.
-
b. Trong mạch (test hoạt động)
-
Nối chân REF với cầu phân áp từ nguồn cần giám sát.
-
Cấp nguồn thử (5V – 24V).
-
Đặt điện áp vào chân REF.
-
Nếu REF < 2.5V → TL431 ngắt, không dẫn dòng.
-
Nếu REF > 2.5V → TL431 dẫn, kéo dòng từ Cathode → Anode.
👉 Quan sát bằng đồng hồ/oscilloscope để xác nhận.
-
✅ Tóm lại: TL431 là IC shunt regulator điều chỉnh được, thay thế zener diode, điện áp tham chiếu chuẩn 2.495V, dòng 1–100mA, gói TO-92/SOT-23/SOT-89, ứng dụng nhiều trong nguồn xung, mạch ổn áp, bảo vệ và đo lường.
Xem thêm các IC nguồn khác tại đây












