1. Giới thiệu linh kiện MOC8101
MOC8101 là bộ cách ly quang (Optocoupler / Phototransistor Optoisolator) thuộc dòng MOC810x của các hãng như Fairchild, Vishay, ON Semiconductor, Lite-On.
Linh kiện này được dùng để truyền tín hiệu điện giữa hai mạch có điện áp khác nhau thông qua ánh sáng hồng ngoại, giúp cách ly hoàn toàn về điện áp, đảm bảo an toàn và chống nhiễu.
MOC8101 là phiên bản có độ khuếch đại dòng (CTR) thấp hơn so với MOC8102, MOC8103, MOC8104 – phù hợp với các mạch cần đáp ứng nhanh, ổn định, ít trễ.

2. Cấu tạo linh kiện MOC8101
Bên trong MOC8101 gồm hai phần tách biệt bởi lớp cách điện quang học:
-
Phần phát (Input – LED hồng ngoại):
-
Là diode LED phát ánh sáng hồng ngoại khi có dòng điện đi qua.
-
Ánh sáng này được hướng thẳng đến phần thu.
-
-
Phần thu (Output – Phototransistor):
-
Là transistor nhạy sáng, hoạt động khi nhận được ánh sáng từ LED.
-
Khi LED phát sáng → transistor dẫn điện.
-
Khi LED tắt → transistor ngắt dòng.
-
Cấu trúc này cho phép tín hiệu được truyền bằng ánh sáng, không có kết nối điện trực tiếp, giúp cách ly điện áp lên tới hàng nghìn volt.
3. Thông số kỹ thuật MOC8101
| Thông số | Giá trị định danh |
|---|---|
| Điện áp cách ly tối đa | 7500 Vrms |
| Dòng LED thuận tối đa (IF max) | 60 mA |
| Dòng LED hoạt động khuyến nghị | 10 – 20 mA |
| Điện áp LED thuận (VF) | 1.2 – 1.4 V |
| Điện áp LED ngược tối đa (VR) | 6 V |
| Điện áp cực C–E tối đa (VCEO) | 70 V |
| Dòng Collector tối đa (IC) | 50 mA |
| Điện áp C–E bão hòa (VCEsat) | 0.2 V (IC = 1 mA) |
| CTR (Current Transfer Ratio) | 20% – 50% (ở IF = 10 mA, VCE = 10 V) |
| Nhiệt độ làm việc | –40°C → +100°C |
| Kiểu vỏ | DIP-6, xuyên lỗ |
🔸 CTR (Current Transfer Ratio) là tỷ lệ giữa dòng đầu ra (IC) và dòng đầu vào (IF).
MOC8101 có CTR thấp → tốc độ đáp ứng cao hơn, thích hợp cho mạch logic tốc độ nhanh.
4. Sơ đồ chân và chức năng

MOC8101 có vỏ DIP-6 giống MOC8104. Sơ đồ chân tiêu chuẩn như sau:
| Số chân | Ký hiệu | Chức năng |
|---|---|---|
| 1 | A (Anode) | Cực dương của LED hồng ngoại |
| 2 | C (Cathode) | Cực âm của LED hồng ngoại |
| 3 | NC | Không kết nối |
| 4 | E (Emitter) | Cực phát của phototransistor |
| 5 | C (Collector) | Cực thu của phototransistor |
| 6 | B (Base) | Cực gốc của phototransistor (thường để hở hoặc dùng tinh chỉnh CTR) |
5. Nguyên lý hoạt động
-
Khi cấp dòng cho LED (chân 1–2), ánh sáng hồng ngoại phát ra chiếu lên phototransistor (chân 5–4).
-
Phototransistor dẫn dòng → đầu ra có tín hiệu logic thấp (nếu tải kéo lên).
-
Khi ngắt dòng LED → transistor ngắt dẫn → đầu ra ở mức logic cao.
-
Nhờ đó, tín hiệu được truyền qua cách ly quang mà không có nối điện trực tiếp.
6. Chức năng và ưu điểm của MOC8101
🔹 Chức năng chính:
-
Cách ly tín hiệu giữa mạch điều khiển và mạch tải.
-
Chuyển tín hiệu logic qua ranh giới điện áp khác nhau.
-
Bảo vệ bộ vi điều khiển, PLC, IC logic khỏi xung điện áp cao.
-
Giảm nhiễu và tránh dòng rò khi điều khiển tải AC/DC.
🔹 Ưu điểm nổi bật:
-
Độ cách ly cao (7500Vrms).
-
Độ tin cậy lớn, hoạt động bền bỉ.
-
Tốc độ đáp ứng cao hơn các phiên bản CTR lớn.
-
Hoạt động ổn định trong môi trường công nghiệp.
-
Dễ hàn, dễ thay thế, tương thích chuẩn DIP-6.
7. Ứng dụng của MOC8101
MOC8101 thường được dùng trong:
-
Mạch điều khiển rơ-le, MOSFET, transistor công suất.
-
Cách ly tín hiệu cho vi điều khiển, PLC.
-
Nguồn xung (SMPS), mạch phản hồi điện áp.
-
Thiết bị công nghiệp, tự động hóa, máy CNC, inverter.
-
Truyền tín hiệu giữa mạch logic 3.3V/5V với mạch 12–24V.
8. Kích thước vỏ MOC8101 (DIP-6)

| Kích thước | Giá trị |
|---|---|
| Chiều dài thân | 7.3 mm |
| Chiều rộng thân | 6.4 mm |
| Chiều cao | 3.5 mm |
| Khoảng cách hàng chân | 7.62 mm |
| Bước chân | 2.54 mm |
| Chiều dài chân | 3.0 mm |
Vỏ nhựa epoxy đen, bền nhiệt, chống ẩm, phù hợp gắn PCB chuẩn 2.54 mm.
9. Cách kiểm tra sống/chết MOC8101
Dụng cụ:
-
Đồng hồ vạn năng.
-
Nguồn 5V DC.
-
Điện trở hạn dòng 330–470Ω.
Bước 1: Kiểm tra LED hồng ngoại
-
Dùng thang đo diode.
-
Que đỏ → chân 1 (A), que đen → chân 2 (C).
-
Nếu hiển thị điện áp rơi 1.1–1.3V → LED tốt.
-
Nếu 0V hoặc vô cực → LED hỏng.
Bước 2: Kiểm tra phần thu (Phototransistor)
-
Cấp 5V qua điện trở 330Ω tới LED (chân 1–2).
-
Dùng đồng hồ đo giữa chân 5 (Collector) và 4 (Emitter).
-
Khi LED sáng → điện trở giảm mạnh (≈ vài trăm Ω).
-
Khi LED tắt → điện trở tăng cao (>1 MΩ).
-
-
Nếu không thay đổi → transistor hỏng.
Bước 3: Kiểm tra rò điện
-
Không cấp nguồn cho LED.
-
Đo giữa chân 5 và 4.
-
Nếu điện trở thấp → transistor bị rò, linh kiện lỗi.






